Zowel Cindy als ik waren voor het eerst in Cambodia, en dus ga je behalve op zoek naar goed lokaal eten ook op zoek naar cultuur. Het paleis was op loopafstand van het hotel, dus dat was ons eerste doel. Maar helaas, vanwege een grote vredesconferentie was de koning in de stad en dus was het paleis niet te bezoeken. Net als in Amsterdam is het paleis te bezoeken, behalve als de koning in de stad is.
Dus maar even doorstappen om een minuut of tien later bij het nationale museum te belanden. En dat eigenlijk een beetje een tegenvaller. Heel veel oude beelden, vaak met een missende arm of hand, en als je niet van dat soort beelden houdt dan is er weinig te beleven in dit museum. Er waren slechts een paar dingen die ik wel interessant vond om te zien, maar geen bezoek aan een museum waard. Het pand zelf was nog het meest indrukwekkende. Gelukkig zit er direct naast het museum een museum café met een prachtige beschutte tuin waar we heerlijk van een iced latte hebben genoten.
Rode Khmer
Ik kende de naam Pol Pot, ik wist dat het met communisme te maken had en dat onder zijn leiding enorm veel mensen zijn vermoord maar ik was op het moment dat het gebeurde te jong om het te begrijpen. Maar zowel Cindy als ik wilde wel naar het Killing Fields museum, en dat was enorm aangrijpend.
In de 4 jaar dat de rode Khmer aan de macht was stierven er 3 van de 8 miljoen Cambodjanen, dat is bijna de helft van de bevolking. Deels door honger en ziekte, maar er zijn ook honderdduizenden mensen vermoord. En dan voornamelijk mensen uit de steden, mensen met een academische achtergrond en mensen die voor het vorige regime werkte. Maar later ook mensen uit de top van de Communistische beweging. Je ziet leiders uit totalitaire regimes paranoïde worden en voormalige vrienden en supporters worden verdacht van verraad en een kopje kleiner gemaakt.
Alle grote steden werden verbannen, iedereen werd naar het platteland vervoerd om te werken. Dit moet een enorm angstaanjagend beeld hebben opgeleverd. In Phnom Penh werd een oude school gebruikt als een gevangenis onder de naam S21. Daar is nu een museum en daar zijn we dus geweest. Slechts een handvol gevangenen overleefde de ellende en werden bevrijd door het vrijwillige leger van Vietnam die de rode Khmer verdreven. En onder die paar overlevenden waren 4 kinderen, twee broers van 9 en 6, en twee kinderen nog jonger. De jongste kinderen werden geadopteerd door een Oost Duitse familie en niemand weet wie en waar deze kinderen (nu mannen van middelbare leeftijd) zijn, maar de oudste van de twee broers werkt in het museum en heeft een boek geschreven dat daar te koop is. Dat de kinderen overleefden is aan deze man te danken, want toen de rode Khmer vertrok vermoorden ze de laatste paar levenden, en hij had de tegenwoordigheid van geest om zichzelf met zijn broertje en de twee peuters te verstoppen in een stapel kleding.
Wat mij enorm aangreep was een schilderij dat in één van de oude klaslokalen hangt. Het is de landkaart van Cambodia, maar opgemaakt uit schedels. Dit beeld is zo enorm krachtig dat ik er emotioneel van werd.
Killing Fields
S21 was onze tweede ervaring met dit deel van de Cambodjaanse geschiedenis, want eerder waren we al naar de bekende killing fields geweest. Een boomgaard net buiten Phnom Penh waar gevangenen uit S21 naar werden vervoerd om vermoord te worden. En dat op beestachtige wijze om maar geen kogels te verspillen. Baby’s en kleine kinderen werden bij de benen gepakt en met de hoofd tegen een boom geslagen. Toen ik dat hoorde, en naar de boom keek werd ik echt fysiek misselijk. Ik wilde overgeven, maar dat zou betekenen dat ik op een massagraf zou spugen en dat zou ook niet gepast zijn dus moest ik me beheersen.
We hadden een audiotour tijdens het bezoek aan de killing fields en de verhalen en geschiedenis die ze vertellen is zo weerzinwekkend. Hoe bruut kan een mens zijn? En tegelijkertijd hoe inventief om te verhullen wat je aan het doen bent? Het is gewoon ziek, en helaas leert de mensheid niet van de geschiedenis.
De stellage met alle botten en schedels aan het eind van de killing fields is extreem indrukwekkend. Het is niet te bevatten, de hoeveelheid schedels van mensen die daar vermoord zijn en dan is nog niet eens iedereen gevonden. Enorm indrukwekkend en het bezoek aan zowel de Killing Fields als S21 hebben een enorme indruk gemaakt.