Er wordt al jaren gesproken over zelfrijdende auto’s. Er wordt getest, geïnvesteerd, beloofd. Maar als je het mij vraagt, gaat het niet snel genoeg.
We hebben die technologie nodig. En niet over twintig jaar, maar binnen een paar jaar.
De reden? De mobiele telefoon. En vooral de verslavende sociale media-apps die eraan vastzitten.
De blik naar beneden
Je ziet het overal. Jongeren — en eerlijk is eerlijk, ook genoeg volwassenen — die hun ogen geen seconde van hun scherm kunnen houden. Zelfs niet tijdens het lopen.
Ze zwabberen over de stoep. Ze reageren niet op hun omgeving. Ze botsen tegen andere voetgangers aan alsof ze in een eigen digitale bubbel leven.
Ik win het met mijn gewicht doorgaans nog wel van een schoolgaande tiener die volledig verdiept is in haar telefoon. Dat is vervelend, maar onschuldig.
Het wordt een ander verhaal wanneer diezelfde tieners over een paar jaar een rijbewijs hebben.
50 kilo met 4 kilometer per uur is iets anders dan 1500 kilo met 80 kilometer per uur. De natuurkunde maakt daar geen emotioneel onderscheid in.
De ‘5 foot walkway’ realiteit in Singapore
Hier in Singapore zie je het probleem uitvergroot terug. Veel oudere wijken hebben zogenaamde ‘5 foot walkways’ — overdekte voetpaden van ongeveer anderhalve meter breed. Praktisch, efficiënt, maar niet ruim.
Wij wonen precies halverwege de route tussen een van de beste meisjesscholen van Singapore en een MRT-station. Elke dag stroomt die stoet scholieren langs ons huis.
En opvallend vaak met hun blik strak op het scherm gericht. Niet op wat er vóór hen gebeurt.
Vandaag liep ik — voor de zoveelste keer — tegen zo’n wandelende telefoon aan. Geen oogcontact. Geen anticipatie. Gewoon doorlopen.
Ook als voetganger ben je deelnemer aan het verkeer. Dat lijkt een vergeten principe.
Een sluipende epidemie
Ik weet niet hoe extreem dit fenomeen in Nederland is, maar ik vermoed dat het daar niet veel beter zal zijn. Hier voelt het inmiddels als een epidemie.
We maken ons terecht zorgen over verkeersveiligheid, snelheidsovertredingen en alcohol in het verkeer. Maar digitale afleiding is minstens zo’n groot risico.
En het verschil met andere risico’s? Dit is sociaal geaccepteerd gedrag. Iedereen doet het. Dus lijkt het normaal.
Totdat het misgaat.
Twee oplossingen
Er zijn eigenlijk maar twee structurele oplossingen.
- Wereldwijde regelgeving die de meest verslavende elementen van sociale media aan banden legt.
- Technologie die menselijke fouten corrigeert — volledig autonome voertuigen die beter opletten dan wij zelf.
De eerste optie vraagt om politieke wil en internationale samenwerking. Dat lijkt voorlopig ambitieus.
De tweede optie vraagt om technologische versnelling. Sensoren, AI, redundante veiligheidssystemen. Auto’s die 360 graden blijven scannen, nooit afgeleid zijn, nooit “even snel” een notificatie checken.
Geen luxe, maar noodzaak
Zelfrijdende auto’s worden vaak gepresenteerd als comforttechnologie. Als luxe. Als iets voor techliefhebbers.
Maar als je dagelijks ziet hoe diep smartphoneverslaving in het gedrag van jonge generaties zit ingebakken, dan wordt het een veiligheidsvraagstuk.
Misschien is de toekomst niet dat mensen beter gaan opletten.
Misschien is de realiteit dat we systemen nodig hebben die onze zwaktes opvangen.
En eerlijk? Hoe sneller die systemen er zijn, hoe geruster ik over een paar jaar naast zo’n voormalig telefoonzombie in de auto stap.
